Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong kiểm soát và điều trị viêm dạ dày. Nếu không kiêng khem đúng cách, mọi phác đồ điều trị bằng thuốc đều có thể trở nên kém hiệu quả. Thậm chí làm bệnh kéo dài, tái phát nhiều lần. Trong bài viết dưới đây sẽ chỉ đích danh những nhóm thực phẩm người viêm dạ dày nên kiêng ăn.
6 Nhóm thực phẩm người bị viêm dạ dày nên kiêng ăn
Dưới đây là các nhóm thực phẩm người bị viêm dạ dày cần tuyệt đối hạn chế hoặc kiêng:
Thực phẩm cay nóng
Nhóm thực phẩm cay nóng như ớt, tiêu, mù tạt, gia vị mạnh… chứa nhiều hoạt chất cay như capsaicin. Chúng có khả năng:
- Kích thích niêm mạc dạ dày, làm tăng tiết acid HCl. Acid bào mòn trực tiếp vùng niêm mạc đang viêm, làm tổn thương dạ dày hơn.
- Làm giãn mạch tại chỗ tăng phản ứng viêm và tăng nặng các triệu chứng: đau rát, nóng thượng vị, ợ chua,…
- Phá vỡ lớp chất nhầy bảo vệ niêm mạc, dễ tiến triển thành viêm loét dạ dày – tá tràng. Làm chậm quá trình hồi phục tổn thương
Đồ chua, lên men
Đồ chua, đồ lên men là nhóm thực phẩm người viêm dạ dày nên kiêng ăn. Bởi chúng có chứa hàm lượng lớn acid hữu cơ (acid lactic, acid acetic), gây:
- Làm tăng độ acid trong dạ dày. Môi trường acid đậm đặc hơn sẽ kích thích ổ viêm, gây đau âm ỉ, cồn cào, khó chịu sau ăn.
- Quá trình lên men có thể sinh ra nitrit và vi khuẩn. Chúng gây kích ứng niêm mạc kéo dài, tăng nguy cơ viêm mạn tính và tiến triển thành viêm loét. Về lâu dài có thể làm tăng nguy cơ biến đổi niêm mạc (tiền ung thư)
Những thực phẩm chua cần hạn chế ăn là dưa muối, cà muối, giấm, thực phẩm lên men…
Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ – Nhóm thực phẩm người viêm dạ dày nên kiêng ăn
- Chất béo làm chậm quá trình tiêu hóa. Thức ăn lưu lại lâu trong dạ dày sẽ gây đầy bụng chướng hơi, khó tiêu.
- Dầu mỡ chiên ở nhiệt độ cao sinh ra các chất oxy hóa. Làm tăng nguy cơ tổn thương tế bào niêm mạc, khiến tình trạng viêm dai dẳng và khó phục hồi.
Nhiều bệnh nhân ăn nhiều đồ chiên rán thường có triệu chứng nặng hơn. Hiệu quả điều trị kém hơn và kéo dài thời gian điều trị.
Đồ uống kích thích
Người bị viêm dạ dày cần kiêng rượu, bia, cà phê, nước ngọt có gas… vì mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng:
- Rượu, bia phá hủy lớp nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày, khiến acid dịch vị tiếp xúc trực tiếp với thành dạ dày. Hệ quả là viêm nhiễm nặng hơn, thậm chí gây xuất huyết,…
- Caffeine kích thích tế bào viền dạ dày làm tăng acid liên tục. Dẫn đến cảm giác đau, ợ chua, nóng rát tăng rõ rệt.
- Nước có gas làm tăng áp lực trong dạ dày, đẩy acid trào ngược lên thực quản. Gây trào ngược, viêm thực quản và làm tăng nguy cơ loét, thủng dạ dày.
Thực phẩm cứng, khó tiêu
Nhóm thực phẩm cứng, nhiều xơ thô, dai, cứng không được khuyến khích với những người bị viêm dạ dày.
- Để tiêu hoá những thực phẩm, dạ dày phải co bóp mạnh và lâu hơn. Dẫn đến tăng áp lực lên vùng niêm mạc đang tổn thương, gây đau âm ỉ hoặc đau quặn
- Quá trình tiêu hóa kéo dài sẽ kích thích dạ dày tiết thêm acid, làm vết viêm lâu lành, dễ lan rộng.
- Ma sát cơ học từ thức ăn thô cứng có thể gây trầy xước niêm mạc, thậm chí chảy máu nhẹ.
Nguyên tắc ăn uống dành cho người bệnh viêm dạ dày
Ngoài việc kiêng đúng thực phẩm thì tuân thủ đúng nguyên tắc ăn uống cũng rất quan trọng. Dưới đây là nguyên tắc dinh dưỡng dành cho người viêm dạ dày:
- Ăn đúng giờ, tránh để dạ dày quá đói hoặc quá no
- Không bỏ bữa, đặc biệt là bữa sáng.
- Chia nhỏ bữa ăn trong ngày (4 – 6 bữa/ngày). Mỗi bữa ăn với lượng vừa phải giúp giảm tải cho dạ dày
- Ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu, chế biến đơn giản. Điều này giúp dạ dày hạn chế co bóp mạnh, hạn chế ma sát lên vùng niêm mạc tổn thương.
- Ưu tiên các phương pháp chế biến như luộc, hấp, ninh… giúp giữ dinh dưỡng nhưng không gây kích thích
- Tránh các món chiên rán, nướng, tẩm ướp nhiều gia vị.
- Ăn chậm, nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ ngay từ đầu, giảm gánh nặng tiêu hóa cho dạ dày.
- Không ăn quá nhanh, một bữa ăn nên kéo dài tối thiểu 15 – 20 phút.
- Không nằm ngay sau khi ăn để tránh tình trạng trào ngược acid gây ợ nóng, viêm thực quản.
- Uống đủ nước nhưng đúng cách. Mỗi lần uống một lượng nhỏ, uống chậm rãi và không uống quá nhiều nước trong bữa ăn.
Những thực phẩm tốt cho người bị viêm dạ dày
Ngoài việc tránh những thực phẩm người bị viêm dạ dày nên kiêng ăn, cần bổ sung các thực phẩm dinh dưỡng sau:
- Nhóm tinh bột dễ tiêu như cháo, cơm mềm, bánh mì… giúp hấp thụ bớt acid dịch vị trong dạ dày. Kết cấu mềm, dễ tiêu giúp giảm áp lực co bóp của dạ dày.
- Nhóm thực phẩm giàu đạm dễ tiêu như thịt nạc, cá, trứng, đậu phụ… cung cấp protein cần thiết cho quá trình tái tạo tế bào niêm mạc dạ dày.
- Nhóm rau củ mềm, ít xơ thô như bí đỏ, cà rốt, khoai tây… giàu vitamin A, C và chất chống oxy hóa. Giúp giảm viêm và bảo vệ niêm mạc dạ dày.
- Nhóm trái cây ít acid như chuối, táo, đu đủ chín… chứa pectin và chất xơ hòa tan. Giúp bảo vệ niêm mạc và hỗ trợ tiêu hóa
- Sữa và chế phẩm từ sữa khi dùng đúng cách có thể trung hòa acid tạm thời, giảm cảm giác đau, nóng rát nhanh. Lưu ý chỉ nên dùng lượng vừa phải, tránh uống khi quá đói.
- Thực phẩm chứa lợi khuẩn (sữa chua) bổ sung lợi khuẩn giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Hỗ trợ tiêu hoá, giảm viêm và ức chế vi khuẩn có hại trong dạ dày, góp phần cải thiện môi trường niêm mạc.
- Nhóm thực phẩm giàu chất béo tốt (omega-3) từ cá hồi, cá thu, dầu oliu giúp chống viêm tự hiên. Hỗ trợ làm dịu tình trạng viêm niêm mạc dạ dày mà không gây kích thích tiết acid như chất béo xấu.
Bài viết đã cung cấp nội dung liên quan đến những thực phẩm người bị viêm dạ dày nên kiêng ăn. Để được tư vấn chi tiết về chế độ dinh dưỡng, hãy gọi đến hotline 0969 668 152, các chuyên viên tư vấn sẽ giải đáp trong thời gian sớm nhất.