Thuốc tránh thai hàng ngày là phương pháp ngừa thai hiện đại. Được đánh giá cao nhờ tính an toàn, tiện lợi và chi phí hợp lý. Tuy nhiên, để phát huy tối đa hiệu quả bảo vệ, việc sử dụng thuốc đúng cách là yếu tố then chốt mà không phải chị em nào cũng nắm rõ. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách sử dụng thuốc tránh thai hàng ngày sao cho đúng chuẩn, giúp bạn an tâm bảo vệ sức khỏe sinh sản của mình.
Thuốc tránh thai hàng ngày là gì?
Thuốc tránh thai hằng ngày là phương pháp tránh thai nội tiết có hiệu quả cao và khá ổn định. Thuốc hoạt động chủ yếu bằng cách ức chế rụng trứng, làm đặc chất nhầy tại cổ tử cung để tinh trùng khó di chuyển. Đồng thời làm thay đổi nội mạc tử cung theo hướng không thuận lợi cho quá trình làm tổ.
Hiện có 2 nhóm thuốc tránh thai chính là: Thuốc tránh thai phối hợp và Thuốc tránh thai chỉ chứa Progestin.
Thuốc tránh thai phối hợp
Thuốc tránh thai phối hợp gồm cả Estrogen và Progestin là loại thuốc phổ biến nhất hiện nay. Cơ chế chính là ức chế rụng trứng, làm đặc dịch nhầy cổ tử cung và làm nội mạc tử cung mỏng, gây khó làm tổ.
Đặc điểm:
- Hiệu quả cao nếu uống đúng, đều đặn
- Giúp chu kỳ kinh đều hơn, giảm đau bụng kinh
- Cải thiện tình trạng mụn nội tiết
Thuốc tránh thai phối hợp
Dạng vỉ thường gặp:
- Vỉ 21 viên: uống 21 ngày → nghỉ 7 ngày
- Vỉ 28 viên: uống liên tục (21 viên nội tiết + 7 viên giả dược)
Thuốc tránh thai chỉ chứa Progestin
Loại thuốc tránh thai này chỉ chứa hormone Progestin. Thường phù hợp với phụ nữ đang cho con bú hoặc người không dùng được estrogen (tim mạch, huyết khối…).
Thuốc tránh thai chỉ chứa Progestin
Cơ chế: Chủ yếu làm đặc dịch nhầy cổ tử cung, ngăn cản tinh trùng di chuyển đến tử cung thụ thai. Một số loại có thể ức chế rụng trứng
Đặc điểm:
- Không chứa estrogen nên an toàn hơn với một số nữ giới mắc vấn đề tim mạch, huyết khối,…
- Phải uống rất đúng giờ, lệch vài giờ cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả tránh thai.
Hướng dẫn uống thuốc tránh thai hàng ngày
Cách bắt đầu uống thuốc
- Ngày 1 của chu kỳ kinh: Bắt đầu uống, thuốc sẽ phát huy hiệu quả tránh thai ngay
- Ngày 2 – 5 của chu kỳ: Vẫn uống được nhưng cần dùng thêm biện pháp hỗ trợ là bao cao su trong 7 ngày đầu
- Bắt đầu bất kỳ ngày nào: Có thể uống nhưng phải chắc chắn không có thai và dùng thêm bao cao su trong 7 ngày tiếp theo.
Cách uống thuốc tránh thai hàng ngày đúng chuẩn
Nguyên tắc: Uống mỗi ngày 1 viên, vào một giờ cố định. Điều này giúp duy trì nồng độ hormone ổn định và giảm nguy cơ quên liều uống.
Uống liên tục theo vỉ:
- Vỉ 21 viên: nghỉ 7 ngày rồi uống vỉ mới
- Vỉ 28 viên: uống liên tục không nghỉ
Sau khi uống hết, phải bắt đầu vỉ tiếp theo đúng lịch, không tự ý kéo dài thời gian nghỉ giữa hai vỉ. Việc trễ bắt đầu vỉ mới là một trong những nguyên nhân làm giảm hiệu quả tránh thai.
Mẹo ghi nhớ để uống thuốc đầy đủ:
- Đặt báo thức nhắc nhở để tránh quên thuốc
- Để vỉ thuốc ở nơi dễ thấy
- Mang theo 1 – 2 viên dự phòng trong túi khi đi làm hoặc đi xa.
Cách uống thuốc tránh thai hàng ngày đúng chuẩn
Lưu ý: Với viên chỉ chứa progestin, việc lệch giờ uống có thể làm giảm hiệu quả tránh thai nhanh hơn so với viên phối hợp. Nhiều loại thuốc tránh thai chứa progestin truyền thống, trễ quá 3 giờ đã được xem là muộn..
Xử lý khi quên uống thuốc tránh thai hàng ngày
Nếu trót quên uống thuốc, bạn cần bình tĩnh và áp dụng cách xử lý sau:
Quên 1 viên
Với thuốc tránh thai phối hợp, nếu chỉ quên 1 viên hoặc uống muộn, cần uống ngay viên vừa quên khi nhớ ra. Sau đó tiếp tục uống các viên còn lại mà không cần sử dụng biện pháp tránh thai bổ sung.
Quên 2 viên trở lên
Nếu quên từ 2 viên liên tiếp trở lên với viên phối hợp, cần uống ngay viên quên gần nhất và bỏ các viên quên trước đó. Sau đó, hãy tiếp tục uống những viên còn lại theo lịch, dùng bao cao su hoặc kiêng quan hệ cho tới khi đã uống thuốc liên tục 7 ngày.
Nếu quên thuốc xảy ra vào tuần cuối của vỉ thuốc có hormone, cần bắt đầu vỉ mới ngay sau khi hết viên có hormone. Điều này giúp tránh kéo dài thời gian không có nội tiết và phòng ngừa có thai ngoài ý muốn do quên vài viên cuối vỉ rồi vẫn nghỉ 7 ngày như cũ.
Khi nào cần biện pháp tránh thai bổ sung?
Cần dùng bao cao su hoặc kiêng quan hệ trong các tình huống sau:
- Bắt đầu uống thuốc muộn hơn mốc an toàn đầu chu kỳ
- Quên từ 2 viên liên tiếp trở lên với viên phối hợp
- Có biểu hiện nôn ói, tiêu chảy kéo dài hơn 24 giờ uống thuốc vì điều này làm giảm hấp thu thuốc
- Đang dùng thuốc khác có thể làm giảm hiệu lực viên tránh thai.
Những sai lầm thường gặp khi uống thuốc tránh thai hàng ngày
- Thứ nhất, uống thuốc thất thường, lúc uống sáng, hôm uống tối, hôm quên hôm nhớ. Thuốc tránh thai hàng ngày cần sự liên tục nội tiết, việc uống chập chờn sẽ làm giảm hiệu quả rõ rệt.
- Thứ hai, tự ý ngưng thuốc giữa chừng vì nghe lời “đồn thôi” rằng uống thuốc lâu hại người. Thực tế, một số biểu hiện như ra huyết lấm tấm giữa chu kỳ, hơi căng ngực, hơi buồn nôn là phản ứng thích nghi tạm thời của cơ thể, không phải dấu hiệu bắt buộc phải ngưng thuốc ngay.
- Thứ ba là hiểu sai về tác dụng phụ. Thuốc tránh thai hàng ngày nếu uống đúng chỉ định sẽ KHÔNG GÂY VÔ SINH, không cần “uống vài tháng phải nghỉ cho cơ thể đào thải”. Điều quan trọng là dùng đúng chỉ định của bác sĩ.
- Thứ tư là không khai báo bệnh nền hoặc thuốc đang dùng. Đây là lỗi chuyên môn rất đáng ngại, vì có những bệnh lý và một số thuốc làm tăng nguy cơ biến chứng hoặc giảm hiệu quả tránh thai.
Tác dụng phụ có thể gặp khi dùng thuốc tránh thai và cách xử lý
Khi dùng thuốc tránh thai, chị em có thể nhận thấy một số biểu hiện như:
- Buồn nôn, chóng mặt, đau đầu nhẹ
- Căng tức ngực, ra huyết giữa kỳ
- Chu lù kinh nguyệt thay đổi
Các triệu chứng này thường xuất hiện trong 2 – 3 chu kỳ đầu khi cơ thể đang thích nghi với nội tiết ngoại sinh. Thông thường, cơ thể sẽ tự điều chỉnh dần sau vài tháng nên không cần quá lo lắng.
Nếu có các biểu hiện dưới đây, nữ giới nên đi khám để được các bác sĩ tư vấn:
Ra huyết kéo dài, ra nhiều bất thường;
- Rong kinh, ra huyết kéo dài và nhiều bất thường
- Đau đầu nặng,thường đau nhói, đau nửa đầu
- Đau ngực, ho ra máu
- Sưng đau một bên chân; yếu hoặc tê bì chi
- Nhìn mờ, nói khó, khó thở
Đây là những dấu hiệu cho thấy bất thường về mạch máu, Hoặc cơ thể không phù hợp để tiếp tục dùng thuốc nữa. Tốt nhất chị em nên thăm khám sớm để được bác sĩ tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
Đối tượng nào cần thận trọng hoặc không nên dùng thuốc tránh thai hàng ngày
- Nhóm nữ giới có tiền sử huyết khối tĩnh mạch sâu, thuyên tắc phổi
- Phụ nữ từng đột quỵ, nhồi máu cơ tim
- Nữ giới béo phì
- Rối loạn đông máu bẩm sinh
- Phụ nữ trên 35 tuổi và hút thuốc lá tuyệt đối không uống thuốc tránh thai. Vì Nicotine khi kết hợp với Estrogen sẽ làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim
- Người bệnh tăng huyết áp chưa kiểm soát hoặc mắc bệnh tim mạch (suy tim, van tum, bệnh mạch vành,…)
- Người mắc bệnh gan: viêm gan nặng, u gan, xơ gan,…
- Phụ nữ đang cho con bú giai đoạn đầu nên ưu tiên thuốc tránh thai hàng ngày chỉ chứa Progestin
- Người có ung thư hoặc tiền sử ung thư vú, ung thư nội mạc tử cung cần thận trọng hơn khi sử dụng
Bài viết đã hướng dẫn chị em cách sử dụng thuốc tránh thai hàng ngày an toàn, hiệu quả. Nếu còn băn khoăn cần giải đáp, chị em vui lòng liên hệ hotline 0969 668 152 để được hỗ trợ.