Y Tế Xã Đàn – phòng khám đa khoa quốc tế Hà Nội

NỘI SOI DẠ DÀY: KHI NÀO CẦN THỰC HIỆN, CÓ ĐAU KHÔNG VÀ LƯU Ý GÌ?

Nội soi dạ dày là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày – thực quản – tá tràng thông qua một ống soi mềm có gắn camera. Đây được xem là tiêu chuẩn vàng trong việc phát hiện sớm các bệnh lý tiêu hóa như viêm loét dạ dày, polyp, xuất huyết tiêu hóa hay thậm chí là ung thư dạ dày giai đoạn sớm.

Nội soi dạ dày là gì?

Nội soi dạ dày là phương pháp chẩn đoán trực quan ống tiêu hóa đường trên bằng cách sử dụng một ống nội soi mềm, đường kính nhỏ, có gắn camera và nguồn sáng để đưa qua đường miệng xuống thực quản, dạ dày và tá tràng.

Hình ảnh bên trong ống tiêu hóa sẽ được truyền trực tiếp lên màn hình. Từ đó, bác sĩ có thể quan sát chi tiết niêm mạc dạ dày, phát hiện các tổn thương dù là nhỏ nhất và có thể tiến hành sinh thiết khi có dấu hiệu nghi ngờ ung thư.

Nhờ độ chính xác cao, nội soi dạ dày hiện là phương pháp được sử dụng phổ biến tại các cơ sở y tế trong chẩn đoán và theo dõi bệnh lý dạ dày.

Trường hợp cần nội soi dạ dày

Bác sĩ khuyến cáo nên thực hiện nội soi dạ dày khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau:

Ngoài ra, những người có yếu tố nguy cơ cao cũng nên nội soi dạ dày định kỳ, bao gồm:

Những bệnh lý có thể phát hiện khi nội soi dạ dày

Thông qua hình ảnh trực tiếp bên trong dạ dày, bác sĩ có thể phát hiện sớm nhiều bệnh lý tiêu hóa nguy hiểm.

Viêm dạ dày

Đây là bệnh lý phổ biến nhất được phát hiện qua nội soi. Khi quan sát niêm mạc dạ dày, bác sĩ có thể thấy các dấu hiệu như:

Việc phát hiện sớm giúp người bệnh điều trị kịp thời, tránh tiến triển thành viêm loét nặng.

Loét dạ dày – tá tràng

Nội soi dạ dày có thể xác định rõ vị trí ổ loét, kích thước vết loét. Qua đó, đánh giá được mức độ tổn thương niêm mạc. Đây là yếu tố quan trọng giúp bác sĩ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp.

Nhiễm vi khuẩn HP

Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể tiến hành sinh thiết niêm mạc để xét nghiệm Helicobacter pylori (HP) – loại vi khuẩn là nguyên nhân chính gây viêm loét dạ dày và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

Polyp dạ dày

Polyp là những khối u nhỏ phát triển trên niêm mạc dạ dày. Phần lớn polyp là lành tính nhưng vẫn có nguy cơ tiến triển thành ung thư nếu không được theo dõi và xử lý kịp thời.

Nội soi giúp phát hiện polyp ngay từ giai đoạn sớm và có thể tiến hành cắt polyp ngay trong quá trình soi.

Ung thư dạ dày

Ung thư dạ dày giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng. Nội soi dạ dày là phương pháp hiệu quả nhất để phát hiện:

Khi phát hiện tổn thương nghi ngờ, bác sĩ sẽ lấy mẫu sinh thiết để xét nghiệm tế bào.

Các hình thức nội soi dạ dày

Hiện nay, nội soi dạ dày được thực hiện bằng hai phương pháp phổ biến là nội soi dạ dày thường và nội soi dạ dày gây mê. Việc lựa chọn phương pháp nội soi dạ dày nào còn tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, tài chính người bệnh và chỉ định của bác sĩ.

Nội soi dạ dày thường (không gây mê)

Đây là phương pháp nội soi dạ dày phổ biến nhất hiện nay. Bác sĩ sẽ sử dụng một ống nội soi mềm có gắn camera đưa qua đường miệng, đi qua thực quản xuống dạ dày và tá tràng để quan sát trực tiếp niêm mạc.

Thông qua hình ảnh hiển thị trên màn hình, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng tổn thương bên trong dạ dày và phát hiện sớm các bệnh lý như viêm dạ dày, loét dạ dày – tá tràng, polyp hoặc khối u.

Ưu điểm của phương pháp này là:

Tuy nhiên, vì ống soi đi qua cổ họng nên một số người có thể cảm thấy buồn nôn, khó chịu hoặc có phản xạ nôn trong quá trình nội soi.

Nội soi dạ dày gây mê (nội soi không đau)

Nội soi dạ dày gây mê là phương pháp sử dụng thuốc gây mê tĩnh mạch liều nhẹ giúp người bệnh ngủ trong suốt quá trình nội soi. Khi đó, bác sĩ vẫn thực hiện kỹ thuật nội soi qua đường miệng nhưng người bệnh sẽ không cảm thấy khó chịu hay buồn nôn.

Phương pháp này ngày càng được nhiều người lựa chọn vì mang lại trải nghiệm dễ chịu hơn so với nội soi truyền thống.

Những ưu điểm của nội soi dạ dày gây mê bao gồm:

Sau khi nội soi, người bệnh sẽ được theo dõi tại phòng hồi tỉnh khoảng 30–60 phút cho đến khi thuốc mê hết tác dụng.

Nội soi qua đường mũi

Đây là kỹ thuật nội soi sử dụng ống soi siêu nhỏ đưa qua đường mũi thay vì đường miệng. Nhờ kích thước ống soi nhỏ và đi qua đường mũi, phương pháp này giúp giảm đáng kể cảm giác buồn nôn.

Trong quá trình nội soi, người bệnh vẫn tỉnh táo và có thể giao tiếp với bác sĩ.

Ưu điểm của nội soi dạ dày qua đường mũi gồm:

Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với phương pháp này, đặc biệt là những người có bệnh lý về mũi hoặc cấu trúc mũi hẹp.

Nội soi dạ dày viên nang

Nội soi viên nang là kỹ thuật hiện đại sử dụng một viên nang nhỏ có gắn camera siêu nhỏ. Người bệnh chỉ cần nuốt viên nang, sau đó camera sẽ ghi lại hình ảnh trong đường tiêu hóa và truyền dữ liệu về thiết bị ghi hình bên ngoài.

Ưu điểm của phương pháp này bao gồm:

Tuy nhiên, nội soi viên nang thường được sử dụng nhiều hơn trong khảo sát ruột non và hiện chưa thể thay thế hoàn toàn nội soi dạ dày truyền thống vì không thể sinh thiết hay can thiệp điều trị.

Quy trình nội soi dạ dày

Tại các cơ sở y tế, quy trình nội soi dạ dày cơ bản bao gồm các bước sau:

Bước 1: Thăm khám và tư vấn nội soi

Trước khi tiến hành nội soi, bác sĩ sẽ thực hiện thăm khám ban đầu để đánh giá tình trạng sức khỏe của người bệnh. Ở bước này, bác sĩ thường hỏi về:

Dựa trên thông tin thu thập được, bác sĩ sẽ quyết định có cần thực hiện nội soi dạ dày hay không và tư vấn phương pháp nội soi phù hợp.

Bước 2: Hướng dẫn chuẩn bị trước khi nội soi

Người bệnh thường được hướng dẫn:

Trong trường hợp nội soi gây mê, người bệnh cũng sẽ được kiểm tra thêm các chỉ số sinh tồn như huyết áp, nhịp tim và nồng độ oxy trong máu.

Bước 3: Tiến hành nội soi

Khi bắt đầu nội soi, người bệnh sẽ được hướng dẫn nằm nghiêng sang bên trái trên giường nội soi.

Nếu là nội soi dạ dày thông thường, bác sĩ sẽ xịt thuốc gây tê vùng họng để giảm cảm giác khó chịu. Sau đó, một ống nội soi mềm có gắn camera sẽ được đưa nhẹ nhàng qua đường miệng, đi xuống thực quản rồi vào dạ dày và tá tràng.

Trong quá trình này camera ở đầu ống soi sẽ ghi lại hình ảnh niêm mạc bên trong và được truyền trực tiếp lên màn hình để bác sĩ quan sát. Qua đó, bác sĩ có thể phát hiện các tổn thương như viêm, loét, polyp hoặc khối u.

Nếu phát hiện vùng niêm mạc nghi ngờ bất thường, bác sĩ có thể tiến hành sinh thiết, tức là lấy một mẫu mô nhỏ để xét nghiệm tế bào.

Bước 4: Kết thúc nội soi, nghỉ ngơi và nhận kết quả

Sau khi hoàn tất nội soi dạ dày, ống nội soi sẽ được rút ra nhẹ nhàng. Người bệnh sẽ được nghỉ ngơi và theo dõi trong một khoảng thời gian ngắn.

Trong trường hợp nội soi gây mê, người bệnh cần được theo dõi tại phòng hồi tỉnh khoảng 30–60 phút để đảm bảo thuốc mê đã hết tác dụng và các chỉ số sinh tồn ổn định.

Sau đó, người bệnh sẽ nhận kết quả nội soi từ bác sĩ trong trường hợp không cần sinh thiết. Nếu không cần sinh thiết, người bệnh có thể nhận kết quả ngay trong ngày. Trong trường hợp có lấy mẫu sinh thiết, kết quả xét nghiệm thường có sau vài ngày.

Dựa trên kết quả nội soi dạ dày, bác sĩ sẽ:

Những lưu ý trước và sau khi nội soi dạ dày

Để quá trình nội soi dạ dày diễn ra thuận lợi, an toàn và cho kết quả chẩn đoán chính xác, người bệnh cần tuân thủ một số hướng dẫn quan trọng trước và sau khi thực hiện thủ thuật. Việc chuẩn bị đúng cách không chỉ giúp bác sĩ quan sát rõ niêm mạc dạ dày mà còn hạn chế những khó chịu hoặc rủi ro có thể xảy ra trong quá trình nội soi.

Trước khi nội soi

Sau khi nội soi

Nội soi dạ dày là phương pháp chẩn đoán quan trọng giúp phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm của hệ tiêu hóa. Nếu bạn thường xuyên gặp các triệu chứng như đau dạ dày, ợ chua, buồn nôn hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài, hãy chủ động đi khám và nội soi dạ dày sớm. Việc thăm khám kịp thời không chỉ giúp điều trị hiệu quả mà còn phòng ngừa nhiều biến chứng nguy hiểm.